مقایسهٔ فلزات

مقایسه مس با طلا و نقره

مقایسهٔ قیمت تومانی دو سالِ دور فایده‌ای ندارد، چون تورم همه‌چیز را بالا می‌برد. چیزی که واقعاً معنا دارد این است: با پول یک گرم طلا چند کیلو مس می‌شود خرید — و این عدد در نیم قرن گذشته کجا بوده.

ترازوی دوکفه‌ای از مس صیقلی؛ در یک کفه چند دیسک مسی و در کفهٔ دیگر یک شمش طلایی و یک دیسک نقره‌ای — نماد مقایسهٔ ارزش مس با طلا و نقره

با پول یک گرم طلا، چقدر مس می‌خرید؟

۹٫۱کیلوگرم مس

در بازارهای جهانی این عدد ۹٫۶ کیلوگرم است، یعنی مس در ایران نسبت به طلا حدود ۵٫۱٪ گران‌تر از دنیاست.

با پول یک گرم نقره، چقدر مس می‌خرید؟

۱۲۰گرم مس

در بازارهای جهانی این عدد ۱۴۳ گرم است، یعنی مس در ایران نسبت به نقره حدود ۱۶٫۳٪ گران‌تر از دنیاست.

هر گرم مسلحظه‌ای
۳٬۸۱۱تومان
مس ۹۹۹۹
به‌روزرسانیهمین حالا
هر گرم طلاروزانه
۲۶٬۰۲۲٬۶۵۱تومان
طلای ۱۸ عیار
هر گرم خالص ۳۴٬۶۹۶٬۸۶۷ تومان · اختلاف منابع ۰٫۲۲٪
به‌روزرسانی۸ آبان ۱۴۰۵
هر گرم نقرهروزانه
۴۵۵٬۵۷۶تومان
نقرهٔ ۹۹۹
به‌روزرسانی۸ آبان ۱۴۰۵

تاریخچه را ببینید

یک نمودار هر بار فقط یک نسبت را می‌تواند بکشد. انتخاب کنید مس را با کدام فلز می‌خواهید در نیم قرن گذشته دنبال کنید.

امروز طلا نسبت به مس گران است یا ارزان؟

در نیم قرن گذشته، فقط در ۶ درصد از ماه‌ها طلا نسبت به مس گران‌تر از امروز بوده است. یعنی امروز بالاتر از حالت معمول است، ولی نه در محدودهٔ کم‌سابقه.

امروز در ایران
۹٬۱۰۴گرم مس
با پول یک گرم طلا
در بازار جهانی (شهریور ۱۴۰۵)
۹٬۵۹۴گرم مس
میانگین آن ماه در بازارهای جهانی
میانگین ۵۵ سال گذشته
۵٬۹۴۷گرم مس
از شهریور ۱۳۵۰ تا امروز
بیشترین مقدار تاریخ
۱۲٬۴۶۲گرم مس
در بهمن ۱۴۰۴ ثبت شده

مس و طلا: هرکدام در نیم قرن گذشته چند برابر شدند؟

قیمت جهانی هر فلز از شهریور ۱۳۵۰ تا امروز. برای اینکه دو نمودار قابل مقایسه باشند، هر دو از عدد یکسانی شروع شده‌اند و محورها به‌جای قیمت، چند برابر شدن را نشان می‌دهند. نشانگر را روی هر نمودار ببرید تا هر دو با هم روی همان ماه بروند.

مس۱۴برابر شد
۱٫۰ برابر۷٫۶ برابر۱۴ برابرشهریور ۱۳۵۰اردیبهشت ۱۳۶۴مهر ۱۳۷۷اردیبهشت ۱۳۹۱شهریور ۱۴۰۵
شهریور ۱۴۰۵۱۴٬۴۷۴ دلار بر تن۱۴ برابر
طلا۱۰۳برابر شد
۹٫۵ برابر۶۷ برابر۱۲۰ برابرشهریور ۱۳۵۰اردیبهشت ۱۳۶۴مهر ۱۳۷۷اردیبهشت ۱۳۹۱شهریور ۱۴۰۵
شهریور ۱۴۰۵۴٬۳۱۹ دلار بر اونس۱۰۳ برابر

چون این دو فلز خیلی متفاوت رشد کرده‌اند، هر نمودار محور خودش را دارد؛ پس شکل دو خط را با هم مقایسه نکنید — عددِ «چند برابر» بالای هر نمودار، مقایسهٔ درست است. ارقام اسمی‌اند و برای تورم دلار تعدیل نشده‌اند، ولی چون هر دو به یک اندازه تورم خورده‌اند، نسبتشان به هم درست می‌ماند.

نسبت مس به طلا در نیم قرن گذشته

دو نمودار بالا هرکدام یک فلز را جدا نشان می‌دهند؛ این یکی هر دو را در یک عدد جمع می‌کند: با پول یک گرم طلا، چند گرم مس می‌شد خرید. چون نسبت دو فلز به واحد پول وابسته نیست، این سری اندازه‌گیری‌شده است و نه بازسازی‌شده — هیچ نرخ ارزی در محاسبه‌اش نیست.

شهریور ۱۳۵۹ تا آبان ۱۳۵۹ — اوج ۱۰٬۵۱۹شهریور ۱۳۶۱ تا دی ۱۳۶۱ — اوج ۹٬۸۴۶شهریور ۱۳۶۵ تا اردیبهشت ۱۳۶۶ — اوج ۱۰٬۳۵۱اسفند ۱۳۹۸ تا مرداد ۱۳۹۹ — اوج ۱۰٬۶۹۸دی ۱۴۰۳ تا مرداد ۱۴۰۵ — اوج ۱۲٬۴۶۲۱٬۲۷۹۷٬۰۹۴۱۲٬۴۶۲شهریور ۱۳۵۰تیر ۱۳۵۸خرداد ۱۳۶۶اردیبهشت ۱۳۷۴دی ۱۳۸۱آذر ۱۳۸۹مهر ۱۳۹۷شهریور ۱۴۰۵۹٬۵۹۴
نشانگر را روی نمودار ببرید تا عدد هر ماه را ببینید. نوارهای رنگی، دوره‌های گرانی کم‌سابقه‌اند.

هر چه خط بالاتر برود، طلا نسبت به مس گران‌تر شده؛ هر چه پایین‌تر، مس گران‌تر. کمترین مقدار تاریخ ۱٬۲۷۹ بوده، در شهریور ۱۳۵۰.

چند بار در تاریخ، طلا این‌قدر بالا رفته؟

۳۴ ماه از ۶۶۱ ماه گذشته در محدودهٔ گرانیِ کم‌سابقهٔ طلا بوده‌اند. ولی این ماه‌ها پشت سر هم می‌آیند و روی‌هم فقط ۵ دورهٔ جدا می‌سازند.

این تفاوت مهم است: ۳۴ ماه شبیه یک نمونهٔ بزرگ به‌نظر می‌رسد، اما در واقع فقط ۵ بار در نیم قرن است.

  • شهریور ۱۳۵۹ تا آبان ۱۳۵۹ · اوج ۱۰٬۵۱۹
  • شهریور ۱۳۶۱ تا دی ۱۳۶۱ · اوج ۹٬۸۴۶
  • شهریور ۱۳۶۵ تا اردیبهشت ۱۳۶۶ · اوج ۱۰٬۳۵۱
  • اسفند ۱۳۹۸ تا مرداد ۱۳۹۹ · اوج ۱۰٬۶۹۸
  • دی ۱۴۰۳ تا مرداد ۱۴۰۵ · اوج ۱۲٬۴۶۲

چند دوره در نیم قرن، پایهٔ کافی برای پیش‌بینی نیست. این فهرست آنچه را رخ داده گزارش می‌کند، نه آنچه رخ خواهد داد.

ذخایر جهانی هر فلز چقدر می‌ارزد؟

همهٔ مسی که تا امروز در معادن دنیا شناسایی شده، به قیمت روز، از همهٔ طلای شناسایی‌شده بیشتر می‌ارزد. طلا در هر گرم گران‌تر است، ولی مس آن‌قدر بیشتر است که در مجموع جلو می‌افتد.

۲۴٫۶تریلیون دلار
  • مس — ۹۸۰٬۰۰۰ هزار تن۵۷٫۶٪۱۴٫۲ تریلیون دلار
  • طلا — ۶۶ هزار تن۳۷٫۲٪۹٫۲ تریلیون دلار
  • نقره — ۶۱۰ هزار تن۵٫۱٪۱٫۳ تریلیون دلار

«ذخایر» یعنی مقداری که شناسایی شده و با فناوری و قیمت امروز، استخراجش صرف می‌کند — نه کل فلز موجود در پوستهٔ زمین و نه آنچه تا امروز استخراج شده.

منابع
  • USGS Mineral Commodity Summaries 2026
  • قیمت: World Bank Pink Sheet
  • ارزش‌گذاری به قیمت شهریور ۱۴۰۵

مس‌بازار طلا و نقره نمی‌فروشد؛ این دو اینجا مقیاس مقایسه‌اند. تنها قیمت مس لحظه‌ای است و مبنای هر عدد کنار خودش نوشته شده. این صفحه ابزار اطلاع‌رسانی است و توصیهٔ سرمایه‌گذاری نیست.

نسبت، نه قیمت

قیمت‌ها با تورم و نرخ ارز بالا می‌روند و مقایسهٔ دو سالِ دور را بی‌معنا می‌کنند. نسبت دو فلز این اثر را حذف می‌کند.

نیم قرن داده

سری ماهانهٔ جهانی از شهریور ۱۳۵۰ تا امروز، از بانک جهانی با مجوز CC BY 4.0 — نه بازنشر یک تابلوی قیمت.

عیار، تصحیح‌شده

طلای ۱۸ عیار پیش از هر تقسیمی به معادل خالص تبدیل می‌شود. هر دو عدد نمایش داده می‌شود تا تبدیل قابل بررسی باشد.

مبنای هر عدد

کنار هر قیمت نوشته شده لحظه‌ای است یا اندازه‌گیری چندباره در روز، و آخرین اندازه‌گیری کِی بوده.

سوالات متداول

پرسش‌های پرتکرار دربارهٔ مقایسهٔ فلزات

شفافیت

منابع و روش محاسبه

روش محاسبه

نسبت = قیمت هر گرم فلز خالص ÷ قیمت هر گرم مس خالص؛ هر پایه پیش از تقسیم به عیار خالص تبدیل می‌شود

  • سری جهانی

    World Bank Commodity Markets «Pink Sheet» (CC BY 4.0)، ماهانه از ۱۹۶۰

  • مس داخلی

    قیمت لحظه‌ای مس‌بازار

  • طلا و نقرهٔ داخلی

    اسنپ‌شات چندبار در روز، قیمت میانی

مقایسه مس با طلا و نقره — نسبت قیمت | مس‌بازار